Đối với cán bộ, nhân viên Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt (Học viện KTQS), nhiệm vụ nghiên cứu công trình quân sự là công việc khó khăn, gian khổ nhưng hết sức tự hào. Những cống hiến thầm lặng của các thế hệ cán bộ, nhân viên đơn vị đã góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ quân sự – quốc phòng, kết hợp với phát triển kinh tế, xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Gặp Đại tá PGS. TS Nguyễn Trí Tá – Viện trưởng Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt một ngày đầu tháng 5, được anh chia sẻ kết quả NCKH của đơn vị trong thời gian vừa qua có sự phát triển cả về số lượng và chất lượng tôi cũng thấy vui lây. Trung bình mỗi năm, Viện hoàn thành từ 1-2 đề tài cấp Quốc gia, 3-4 đề tài cấp Bộ, 12-15 đề tài cấp cơ sở, công bố hơn 100 bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên ngành trong nước và nước ngoài. Bản thân Đại tá PGS. TS Nguyễn Trí Tá cũng vừa hoàn thành 2 đề tài cấp Bộ do anh làm chủ nhiệm. Trong đó, Đề tài NCKH về các loại công sự dã chiến cho bộ đội của anh được Hội đồng nghiệm thu Bộ Quốc phòng đánh giá cao, đang đề nghị Bộ cho phép sản xuất thử, tiến tới có thể áp dụng trong công tác huấn luyện, diễn tập và trong thực tiễn chiến đấu của bộ đội. Vậy là “đứa con tinh thần” mà Đại tá Nguyễn Trí Tá cùng tập thể ấp ủ, suy nghĩ trong suốt quá trình công tác giảng dạy chuyên ngành Công trình quốc phòng của Viện đến nay bước đầu đã có kết quả. Phải những người cùng làm công tác NCKH mới hiểu được rằng NCKH đã khó, nhưng để những đề tài nghiên cứu đó có khả năng ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn còn khó hơn bội phần. Vậy mà, ở đơn vị mà ngay cái tên đã chứa cụm từ “đặc biệt” này vẫn cho ra đời những đề tài NCKH “đặc biệt” và có thể áp dụng, mang lại hiệu quả cao trong thực tiễn của quân đội.

Đại tá PGS. TS Nguyễn Trí Tá – Viện trưởng Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt
Chia sẻ niềm vui, Đại tá Nguyễn Trí Tá cho rằng, để có được kết quả như ngày hôm nay, không thể không nhắc đến quyết tâm chính trị cũng như lòng say mê NCKH luôn cuộn chảy trong huyết quản mỗi cán bộ, giảng viên, nhân viên của Viện.
Năm 2011, Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Khoa Công trình quân sự (thành lập năm 1967) và Trung tâm Kỹ thuật các công trình đặc biệt thuộc Học viện Kỹ thuật quân sự. Trải qua hơn 50 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt đã đồng thời thực hiện tốt nhiều nhiệm vụ cơ bản: Đào tạo cán bộ kỹ thuật quân sự bậc đại học và sau đại học; nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, nghiên cứu phát triển các vấn đề khoa học kỹ thuật và công nghệ, các công trình quân sự phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng; tư vấn chuyển giao công nghệ… Trong đó, nhiệm vụ NCKH của Viện đã gặt hái được nhiều thành công. Hiện nay, Viện đang chủ trì 4 đề tài cấp Quốc gia, 4 đề tài cấp Bộ và 15 đề tài cấp cơ sở.

Đại tá PGS. TS Nguyễn Trí Tá giới thiệu sản phẩm vừa được Viện sản xuất thử nghiệm
Những con số ấn tượng trong công tác NCKH đã giúp Viện trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu Học viện Kỹ thuật quân sự về công tác này. Nhưng không có con đường nào trải đầy hoa hồng! Theo Đại tá Nguyễn Trí Tá, để cho ra đời một đề tài NCKH, bên cạnh nhiều thuận lợi như được Học viện hỗ trợ, ủng hộ; đội ngũ giảng viên đa dạng, có học hàm, học vị cao, thì còn bao khó khăn khác mà Viện phải đối mặt như: Hướng nghiên cứu có tính bí mật cao khiến hạn chế trong việc công bố; kinh phí hạn hẹp; thời gian để tập trung cho NCKH bị phân tán bởi một giảng viên thường kiêm nhiệm song song hai nhiệm vụ: Giảng dạy và NCKH… Tuy nhiên, vượt lên trên những thách thức ấy, chuyện NCKH vẫn như một ngọn đuốc luôn rực cháy ở nơi đây.
Theo Đại tá PGS. TS Nguyễn Tương Lai – Phó Viện trưởng Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt, nhiều NCKH đang được thực hiện tại Viện là sự tiếp nối của những đề tài NCKH của thế hệ đi trước. Điều ấy cho thấy, không phải đến bây giờ, câu chuyện NCKH mới được đề cao ở đơn vị đặc biệt này. Mà ngay từ những ngày đầu thành lập, trong thời kỳ chiến tranh, nét nổi bật trong NCKH của Khoa Công trình quân sự (tiền thân của Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt) là nghiên cứu phục vụ chiến trường. Còn giờ đây, trong thời bình là nghiên cứu theo các hướng học thuật của ngành công trình quân sự phục vụ quốc phòng – an ninh kết hợp với phát triển kinh tế, góp phần xây dựng quân đội chính quy, hiện đại.

Lắp đặt thử nghiệm bộ công sự nhẹ phục vụ công tác huấn luyện, chiến đấu của bộ đội
Quay trở lại câu chuyện Đề tài NCKH về các loại công sự dã chiến cho bộ đội đã được nghiệm thu cấp Bộ Quốc phòng, trong tương lai có nhiều cơ hội ứng dụng vào thực tiễn, Viện trưởng Nguyễn Trí Tá hào hứng chia sẻ: Việc xây dựng đề tài này cũng bắt nguồn từ thực tiễn công tác huấn luyện bộ đội, với mục đích khi có tình huống xảy ra, trong thời gian ngắn, ngoài các công sự bê tông cốt thép, hầm, bộ đội có thể triển khai các công sự nhẹ trong thời gian ngắn nhất, có sức chịu đựng hợp lý và nâng cao hiệu suất chiến đấu cho bộ đội.
Là đề tài có tính ứng dụng cao nhưng Đại tá Nguyễn Trí Tá cũng cho rằng, có thể nhiều NCKH của Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt chưa thành sản phẩm nhưng những phát hiện trong nhiều đề tài đều được đưa vào ứng dụng ở nhiều mảng, lĩnh vực khác nhau.
Chuyện NCKH ở một đơn vị đặc biệt quả thực có nhiều điều đặc biệt. Khi mà, ở nơi đây, việc NCKH được nhen nhóm từ người Viện trưởng cho đến học viên. Đó là nền tảng quan trọng để Viện Kỹ thuật công trình đặc biệt đã, đang và sẽ là nơi cho ra đời nhiều hơn nữa những đề tài NCKH đặc biệt, phục vụ cho những nhiệm vụ đặc biệt của quân đội và đất nước.
Nguồn: QĐND