Lịch sử nhân loại đang chứng kiến một cuộc cách mạng công nghiệp có tốc độ đột phá chưa từng có trong lịch sử, tạo ra những khả năng hoàn toàn mới, tác động sâu sắc đến mọi mặt, mọi lĩnh vực trong cuộc sống. Đó là cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0). Trong xu thế chung đó, lĩnh vực quốc phòng an ninh của chúng ta cũng không thể đặt ngoài cuộc cách mạng này. Cuộc CMCN 4.0 này mở ra cho quân đội ta vô số những cơ hội nhưng cũng không ít chông gai, thách thức. Lực lượng xung kích, đi đầu trên con đường đầy gian nan này không ai khác chính là thế hệ học viên Học viện KTQS chúng ta.
Thuật ngữ “Công nghiệp 4.0” (Industry 4.0) lần đầu được đưa ra tại Hội chợ Công nghệ Ha-nô-vờ ở Cộng hòa Liên bang Đức năm 2011. Đến ngày 20/01/2016, diễn đàn kinh tế thế giới ở Đa-vốt, Thụy Sĩ đã khai mạc với chủ đề “Làm chủ cuộc CMCN 4.0”. Tại diễn đàn này, GS. Klaus Schwab – Chủ tịch diễn đàn đã khẳng định: “Chúng ta đang tiến tới một cuộc cách mạng công nghiệp làm thay đổi cơ bản lối sống, phong cách làm việc và cách thức giao tiếp. Xét về phạm vi, mức độ và tính phức tạp, sự di chuyển này không giống với bất kỳ điều gì mà con người từng trải qua”. Phát biểu này đã khái quát lên được quy mô to lớn của cuộc CMCN 4.0.
Bản chất của CMCN 4.0 là dựa trên nền tảng công nghệ số và tích hợp tất cả các công nghệ thông minh để tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất; phát triển những công nghệ đang và sẽ có tác động lớn, cụ thể là công nghệ in 3D, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự động hóa, người máy… Xu hướng hiện tại của cuộc CMCN 4.0 là tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất. Nó bao gồm các hệ thống mạng vật lý, mạng internet kết nối vạn vật (IoT) và điện toán đám mây. Bên cạnh đó cuộc CMCN 4.0 còn tạo ra các bước đột phá xa hơn trong các lĩnh vực như mã hóa, giải mã chuỗi gen hay công nghệ nano. Nền Công nghiệp 4.0 này tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo ra các “nhà máy thông minh” hay “nhà máy số” nhằm tạo ra một bản sao mô phỏng của thế giới vật lý để tối ưu hóa hiệu quả làm việc và tiết kiệm chi phí sản xuất.
Đối với lĩnh vực quân sự quốc phòng, CMCN 4.0 đang và sẽ có những tác động mạnh mẽ, toàn diện; mang đến những bước phát triển cao hơn cùng những thách thức lớn hơn. Nhiều thành tựu trong NCKH, phát triển công nghệ được đưa vào ứng dụng rộng rãi như vũ khí thông minh, tên lửa hành trình, robot tác chiến, ứng dụng mô phỏng trong huấn luyện hay hệ thống chỉ huy, điều khiển, tình báo và trinh sát (C4ISR)… Bên cạnh đó, sự phát triển của CMCN 4.0 còn làm xuất hiện môi trường tác chiến và không gian tác chiến mới. Đó là không gian mạng và tác chiến không gian mạng. Đây là một môi trường và phương thức tác chiến mới nhưng không kém phần quan trọng so với các môi trường và phương thức tác chiến cũ.
Cuộc CMCN 4.0 là một cuộc cách mạng của công nghệ cao. Vì thế, lực lượng thực hiện cuộc cách mạng này trong quân đội ta cũng phải là lực lượng tri thức chất lượng cao, có nhiều khả năng, sức sáng tạo… và học viên Học viện KTQS sẽ chính là người phải đáp ứng được yêu cầu này.
Với đặc thù riêng của một trường đại học kỹ thuật tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực trực thuộc Bộ Quốc Phòng, một trong những trường đại học kỹ thuật hàng đầu Việt Nam, Học viện mang sứ mạng là “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; nghiên cứu, phát triển sản xuất và chế thử, chuyển giao công nghệ tiên tiến và hội nhập quốc tế, góp phần đắc lực vào xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển ngành khoa học công nghệ quân sự Việt Nam. Học viên Học viện mang trong mình mục tiêu và cũng là trách nhiệm rất nặng nề. Họ không những phải trở thành một người sĩ quan tốt, đảng viên mẫu mực mà còn là một kỹ sư giỏi, đáp ứng yêu cầu của cuộc CMCN 4.0. Chính điểm này đã tạo nên nét đặc trưng riêng của học viên Học viện KTQS đối với thanh niên quân đội trong những môi trường khác.
Trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, đặc biệt là cuộc CMCN 4.0 đặt ra cho quân đội chúng ta những yêu cầu và thử thách về phát triển khoa học, kỹ thuật quân sự, chế tạo và cải tiến vũ khí, trang bị để có thể đáp ứng yêu cầu tác chiến trong mọi môi trường, mọi hoàn cảnh. Không ai khác mà chính là chúng ta, những học viên Học viện KTQS, phải là lực lượng tiên phong, nòng cốt trên con đường đầy khó khăn và chông gai này. Chúng ta phải trở thành những kỹ sư giỏi; có khả năng nắm bắt khoa học công nghệ tiên tiến; làm chủ, khai thác tốt vũ khí, khí tài, trang bị kỹ thuật hiện đại; góp phần xây dựng quân đội vững mạnh, đủ sức đánh bại chiến tranh xâm lược bằng vũ khí công nghệ cao của kẻ thù.
Để có thể thực hiện được yêu cầu trên, học viên Học viện KTQS cần thực hiện tốt một số nội dung sau:
– Tích cực, chủ động tìm hiểu truyền thống vẻ vang của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, của Đảng Cộng sản Việt Nam và của Quân đội Nhân dân Việt Nam; xây dựng niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ khả năng đấu tranh bác bỏ những luận điệu chống phá của các thế lực thù địch; trung thành tuyệt đối, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng của Đảng, đất nước và toàn dân tộc.
– Phát huy truyền thống hiếu học, học tốt của học viên Học viện KTQS, ra sức học tập, NCKH, chủ động tiếp cận cái mới, cái hay, đi trước đón đầu, bắt nhịp xu thế của thời đại; tìm hiểu và trau dồi kiến thức, nâng cao năng lực trí tuệ, năng lực hành động với tinh thần trách nhiệm cao nhất.
– Nghiêm chỉnh chấp hành các quy định của Bộ Quốc phòng, của Học viện và của đơn vị, nhất là quy định về bảo mật, an toàn thông tin, chống lộ lọt tài liệu, thông tin bí mật của Đảng, Nhà nước và Quân đội.
– Luôn không ngừng rèn luyện thể lực bản thân, có đủ sức khỏe để đáp ứng mọi yêu cầu nhiệm vụ quân sự; rèn luyện tính tổ chức, tính kỷ luật, nâng cao chất lượng đội ngũ để đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội chính quy; tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Để không bỏ lỡ xu hướng phát triển chung của thời đại, với vai trò, sứ mạng của của một trường đại học trọng điểm quốc gia, Học viện đang xây dựng chương trình hành động đáp ứng yêu cầu của cuộc CMCN 4.0 giai đoạn 2018 – 2025 và những năm tiếp theo. Một trong những nội dung giải pháp đó là: “Nâng cao nhận thức của lãnh đạo các cấp và toàn thể đội ngũ về cuộc CMCN 4.0. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền tạo hiểu biết đúng về bản chất, đặc trưng, thời cơ, thách thức của CMCN 4.0 để có cách tiếp cận và giải pháp phù hợp, hiệu quả”. Một lần nữa, học viên Học viện KTQS hãy phát huy tinh thần xung kích, dám đương đầu với những khó khăn thử thách để góp phần hoàn thành sứ mạng của Học viện KTQS Anh hùng.
Học viên Học viện KTQS tích cực tham gia NCKH
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chuyên san “Cách mạng Công nghiệp 4.0 và một số vấn đề đặt ra đối với Học viện KTQS” – Phòng Thông tin KHQS/ Học viện KTQS
Hạ sĩ Đoàn Vũ – c352/d3
